De sleutel tot succesvol samenwerken:

ontwapenend communiceren

Er is een aspect van samenwerken dat het verschil kan maken tussen succesvol samenwerken en zwoegen: Ontwapenend Communiceren.

Wanneer nodig?

Waarschijnlijk ken je wel situaties waarin je iets voelt wat je niet echt durft te zeggen. Iedereen in je team is heel erg enthousiast is en jij juist niet: dan is het best moeilijk om je uit te spreken. Het gevaar dreigt dat mensen je een stoorzender vinden. Je kunt allerlei oplossingen vinden: je kunt je mond houden, je kunt je eigen gevoel verzwakken en voorzichtig inbrengen, enz. Een ander voorbeeld is dat je in een gesprek overtuigd bent van je gelijk en eigenlijk helemaal geen zin hebt om te luisteren naar allerlei tegenargumenten. Als de ander dan toch iets probeert in te brengen, ga je er overheen en probeer je hem/haar nog meer te overtuigen van je gelijk.
Het zijn voor mij voorbeelden waarin ik mezelf herken. En ze zijn in je team niet zo productief. Door de verzwakking van mijn eigen gevoel blijft er vaak iets in mijzelf rommelen dat de samenwerking kan verstoren. Of in het geval dat ik overtuigd ben van mijn gelijk, sluit ik me af voor mogelijke betere inzichten van de ander.

Zo zijn er talloze voorbeelden te noemen. Ze hebben een ding met elkaar gemeen: dat noem ik “het harnas van het ego”. In de voorbeelden hierboven wil ik iets van mijzelf beschermen. In het eerste voorbeeld wil ik voorkomen dat ik word afgewezen. In het tweede voorbeeld wil ik heel graag niet gefrustreerd worden. Heel menselijk maar niet altijd zo effectief. In beide voorbeelden heb ik mij gewapend tegen een situatie die zich mógelijk kan voordoen. Maar ik weet helemaal niet of de situatie zich zou hebben voorgedaan.

Vaak wapenen we onszelf als we een vorm van druk ervaren. Dat kan ook in een concrete vorm, bijvoorbeeld als er een deadline gehaald moet worden. Dan wil je niet gestoord worden, je wordt kortaf, luistert niet (goed) naar wat anderen zeggen. Ten koste van de samenwerking.

Ontwapenen

Je kunt jezelf ontwapenen (de uitdrukking “wat ben je ontwapenend”) en je kunt de ander ook ontwapenen door je manier van communiceren. Het lijkt paradoxaal maar juist door al je kaarten op tafel te leggen, komt er lucht en licht in de manier van communiceren. Daardoor wordt de samenwerking automatisch beter, komt er meer vertrouwen en ontspanning, komen er creatieve oplossingen voor problemen.

Ontwapenend Communiceren gebruik ik bij de teamcoaching. In een team is het belangrijk dat alle kaarten op tafel komen, dat de onderstroom belicht wordt. Dat er erkenning is voor al die gevoeligheden. Dan ontstaat er ruimte. Ruimte voor effectief gedrag.

Daarnaast heb ik samen met Toky Janssen een aanpak ontwikkeld om in teams het Ontwapenend communiceren te bevorderen. Die bestaat uit drie themadagen en coaching on the job tijdens belangrijke teamvergaderingen.